Jacob Israël de Haan

19 juli 2017 at 23:15

Als je een dichter bent, geniet je vaak maar korte tijd bekendheid en word je over het algemeen weer snel vergeten. Uitzonderingen daargelaten.
Soms, als je geluk hebt, wordt een stukje van je werk publiekelijk vertoond, gehouwen in steen, en dan ben je altijd te lezen, voor wie er langs gaat. Dan word je misschien iets minder snel vergeten.
In de Jodenbreestraat staat de zuil dragende schildpad, monument voor de schrijver en dichter Jacob Israël de Haan (1881-1924).

Er staat op te lezen:

 

 

Dit is een van De Haans bekendste kwatrijnen, geschreven te Jeruzalem.
Met de publicatie van de roman ‘Pijpelijntjes’ (1904), die voor een enorm schandaal zorgde, gaf de Haan prijs homoseksueel te zijn. In 1919 vertrok hij, teruggekeerd naar zijn joods orthodoxe wortels, als zionist naar Palestina, waar hij zich vestigt in Jeruzalem. Hier komen die beroemde “Kwatrijnen” tot stand.  De Haan krijgt door zijn verblijf in Jeruzalem en de talloze reizen, die hij door heel Palestina maakt, steeds meer sympathie voor de ultraorthodoxen en voor de Arabieren. Hij schrijft schitterende (reis)verslagen, voor onder andere het Handelsblad.

Op maandag 30 juni 1924 wordt De Haan met drie pistoolschoten vermoord in de Jaffastraat in Jeruzalem, als hij terugkomt van het avondgebed in de synagoge. De Hagana, een zionistisch moordcommando, is in opdracht van Itzhak Ben-Zvi, de latere  president van Israël (1952-1963), verantwoordelijk voor de moord. Tijdens de begrafenis van De Haan komt het tot een grote protestbetoging tegen de zionisten. De moord op Jacob Israël de Haan is de eerste van een reeks politieke moorden door de zionisten in Palestina.
Het monument voor de Haan werd in 2002, tijdens de inval van Israël in Libanon, beklad. Hier is duidelijk iemand aan het werk geweest, die geen besef  heeft van poëzie, maar ook niet eens de moeite heeft genomen, zich af te vragen wie en wat de Haan eigenlijk is geweest. De Haan zou zich zeer sterk verzet hebben tegen het stichten van de staat Israël in 1948 en de desastreuze gevolgen daarvan.