Mandela: vriend van links en van rechts?

12 december 2013 at 15:27

At the risk of seeming ridiculous, let me say that the true revolutionary is guided by a great feeling of love.

It is impossible to think of a genuine revolutionary lacking this quality.

                                                                                                                        Che Guevara

soweto (3)Zoals een timmerman een timmermansoog heeft en een chirurg met chirurgenprecisie operaties verricht, zo zijn politici hypocriete en gewetenloze opportunisten. Doe je niets aan, is een beroepskenmerk. Zelden is het bewijs hiervan overtuigender geleverd dan bij de reacties op het overlijden van Nelson Mandela, inclusief een gigantische mediashow in een voetbalstadion. Zelf verklaarde tegenstanders en openlijke haters blijken als donderslag bij heldere hemel plotseling de grootste fans te zijn. En ach, onze koning zat er trouwens ook, ongeïnteresseerd half onderuit gezakt en een beetje slaperig. Tikkie laat geworden in swinging Jo’burg, Alex? Netanyahu en Peres, die waren er niet. De beveiliging was te duur! Niet welkom zijn en dan je gezicht proberen te redden met een flauwe smoes. Ach ja, politici…

Mandela was een aardige vent, dat staat buiten kijf. Een warme persoonlijkheid, zoals dat heet. De ideale verkoper, die met zijn charme de klant inpakt en uiteindelijk met een veel te dure pannenset opscheept, terwijl je in de oude pannen eigenlijk nog prima een biefstukje met champignonnetjes en een gekookt aardappeltje kunt klaar maken.
Maar een aardige vent zijn, is niet voldoende om staatshoofden van allerlei slag naar je herdenkingsbijeenkomst te trekken. Daar moet meer aan de hand zijn…

De wat tegenwoordig ‘Internationale Gemeenschap’ heet – equivalent voor de imperialistische krachten en hun woordvoerders – had blijkbaar goed gegokt toen men zijn kaarten zette op deze vrijheidsstrijder van koninklijke bloede. (Mandela is immers afstammeling van de Thembu familie).  Het ANC onder Mandela toonde zich, na de formele afschaffing van de Apartheid, onder het mom van nationale verzoening, een uitstekende en betrouwbare hoeder van de erfenis van de blanke, koloniale overheersing. De enorme opbrengsten uit de mijnen en van het land bleven met dezelfde kracht en precisie stromen in de buidels van veelal buitenlandse, uiteraard blanke investeerders. Niets bleef erover van de beloftes die Mandela in 1990 in een brief deed vanuit de gevangenis: “The nationalisation of the mines, banks and monopoly industries is the policy of the ANC, and the change or modification of our views in this regard is inconceivable. Black economic empowerment is a goal we fully support and encourage, but in our situation state control of certain sectors of the economy is unavoidable.”
Die beloofde economische hervormingen werden binnen de kortste keren van tafel geveegd en door Mandela afgedaan als iets waar de zwarte arme meerderheid zich maar overheen moest zetten. Een deel van hen had immers inmiddels stromend water en een stopcontact, dat het ook nog echt deed. Feit is dat Zuid-Afrika nog steeds behoort tot een van de landen waar het verschil tussen arm en rijk het grootst is. En hij wist die ommekeer te verkopen met een charme en charisma,- en hier komt ’s mans persoonlijkheid dan weer op de proppen,- die ervoor zorgden dat het volk werd gepaaid, de radicale tak van het ANC in toom werd gehouden en tevens, evenals andere oppositiegroepen, effectief onschadelijk werd gemaakt. Daarmee sloot de kapitalistische wereld ‘vriend Mandela’ voorgoed in de armen en gingen alle deuren open, van Downing Street 10 tot en met het Witte Huis, van de villa’s van Bill Gates, Ophra Winfrey, Bono en de rest.
Wel gebiedt de eerlijkheid te zeggen, dat Mandela zijn (buitenlandse) vrienden niet heeft vergeten of verloochend. Cuba heeft een cruciale rol gespeeld bij het einde van het Apartheidsregime. Het Zuid-Afrikaanse leger werd in 1976 Angola uitgejaagd door de MPLA, daarbij gesteund door 36.000 man Cubaanse troepen. Deze nederlaag betekende, tezamen met de studentenopstand in Soweto, een historische ommekeer in de krachtsverhoudingen in Zuid-Afrika. Het eerste buitenlandse bezoek dat Mandela na zijn gevangenschap bracht was dan ook terecht aan Cuba, om Fidel Castro persoonlijk te bedanken voor deze steun. Tevens erkende Mandela volmondig het belang van de jarenlange steun van Khadaffi (Libië) aan het zwarte verzet.
De vraag blijft echter: is dit, alles wel beschouwd, het gedrag van de ‘true revolutionary’ waar Che Guevara op doelde? Een man die zich laat leiden door liefde en empathie en daarom in staat is zijn vijanden te vergeven en op die manier vrede te stichten of van een handige politicus, die heeft begrepen dat de historische weg die hij voorbestemd was te gaan, in zijn geval, zij het onvrijwillig, zou leiden via Robben Eiland, met als einddoel een Nobelprijs voor de Vrede, een sing along met de Spice Girls, een staande ovatie in het Amerikaanse Congres en een tot de nok gevuld voetbalstadion?